Pekmez neden şekerlenir, nasıl saklanır?
Pekmez kavanozunun dibinde ya da kenarlarında taneli bir yapı görebilirsiniz. Buna şekerlenme denir. Bu yazıda şekerlenmenin neden olduğunu, şekerlenen pekmezin nasıl çözüleceğini ve pekmezin nasıl saklanacağını anlatıyoruz.
- Okuma süresi
- 4 dakika
- Yazar
- [Yazar adı]
- Gözden geçiren
- [Ad soyad]
- Güncelleme
- [Tarih]
Şekerlenme nedir?
Pekmez, meyve suyunun kaynatılıp koyulaştırılmasıyla elde edilir. Sonuçta çok yoğun bir şeker çözeltisi ortaya çıkar. Farklı üzüm çeşitlerinden yapılan pekmezlerde suda çözünür kuru madde oranı yüzde 66 ile 80 arasında ölçülmüştür1.
Bu kadar yoğun bir çözeltide şekerin bir kısmı zamanla sıvıdan ayrılır ve küçük kristaller oluşturur. Kavanozun dibinde ya da kenarlarında gördüğünüz taneli yapı budur. Pekmezin tadı ve kokusu değişmez, yalnızca dokusu değişir.
Neden bazı kavanozlar daha çabuk şekerlenir?
Şekerlenmenin hızı birkaç etkene bağlıdır.
- Şeker bileşimi. Pekmezde glikoz ve fruktoz birlikte bulunur. Üzüm pekmezlerinde ortalama glikoz miktarı 100 gramda yaklaşık 32 gram, fruktoz miktarı 28 gram ölçülmüştür1. Glikoz fruktoza göre daha kolay kristalleşir.
- Sıcaklık. Serin ortamda pekmez koyulaşır ve şekerlenmeye daha yatkın hale gelir.
- Süre. Kavanoz ne kadar uzun beklerse kristallerin oluşma olasılığı o kadar artar.
Meyvenin türü de etkilidir. Andız, dut ya da keçiboynuzu pekmezlerinin şeker bileşimi üzüm pekmezinden farklıdır. Bu yüzden her pekmez aynı hızda şekerlenmez.
Şekerlenen pekmez nasıl çözülür?
- Kapağı gevşetin. Cam kavanozu bir tencereye koyun.
- Tencereye kavanozun yarısına kadar ılık su ekleyin. Suyu kaynatmayın.
- Pekmezi ara ara temiz ve kuru bir kaşıkla karıştırın. Kristaller birkaç dakika içinde çözülmeye başlar.
- Pekmez akışkan hale gelince kavanozu sudan çıkarın, kurulayın ve kapağını kapatın.
Pekmez nasıl saklanır?
- Kavanozun kapağını her kullanımdan sonra sıkıca kapatın.
- Pekmezi serin, kuru ve güneş almayan bir dolapta saklayın.
- Kavanoza temiz ve kuru kaşık sokun. Kavanoza giren su, yüzeydeki pekmezi seyreltir ve ekşimeye yol açabilir.
- Etikette farklı bir saklama koşulu yazıyorsa ona uyun.
Şekerlenme ile bozulma arasındaki fark
| Görünüm | Ne anlama gelir | Ne yapmalı |
|---|---|---|
| Taneli, kristal yapı | Şekerlenme | Ilık su banyosunda çözün |
| Ekşi ya da alkolü andıran koku, köpük | Mayalanma | Tüketmeyin |
| Yüzeyde tüylü leke | Küf | Tüketmeyin |
Sık sorulanlar
Hayır. Şekerlenme pekmezdeki şekerin kristal haline gelmesidir. Tadı ve kokusu değişmez. Ilık su banyosunda çözebilirsiniz.
Etiketteki saklama koşuluna uyun. Soğukta pekmez koyulaşır ve şekerlenmeye daha yatkın hale gelir.
Yoğun şeker içeren bütün pekmezler şekerlenebilir. Hızı meyvenin şeker bileşimine ve saklama koşullarına göre değişir.
[Yazar adı ve unvanı]
Gözden geçiren: [Gıda mühendisi adı]
Kaynaklar
- Türkben, C., Suna, S., İzli, G., Uylaşer, V. ve Demir, C. (2016). Physical and Chemical Properties of Pekmez (Molasses) Produced with Different Grape Cultivars. Tarım Bilimleri Dergisi, 22, 339-348. https://doi.org/10.1501/Tarimbil_0000001392